Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə və “Gömrük tarifi haqqında” Qanuna bir sıra dəyişikliklər təsdiqlənib. Yeni qaydaların əsas hissəsi 1 yanvar 2026-cı ildən tətbiq ediləcək, bəzi müddəalar isə mərhələli şəkildə 23 avqust 2026-cı il tarixinədək qüvvəyə minəcək.
Dəyişikliklər əsasən elektron ticarət fəaliyyəti göstərən qeyri-rezidentlərin vergi uçotu, gəlir və mənfəət vergisi üzrə güzəştlər, ƏDV azadolmaları, aksiz və gömrük rüsumları ilə bağlı məsələləri əhatə edir.
Elektron ticarətlə məşğul olan qeyri-rezidentlər üçün yeni qaydalar
Yeni dəyişikliklərə əsasən, elektron xidmət göstərən qeyri-rezident şəxslərin vergi qeydiyyatı mexanizmi daha dəqiq tənzimlənib. Əvvəlki qaydalardan fərqli olaraq, artıq vergi uçotu tələbi yalnız vergi orqanında qeydiyyatda olmayan şəxslərə göstərilən elektron xidmətlərə münasibətdə tətbiq ediləcək.
Bununla yanaşı, qanunvericilikdə həm məcburi, həm də könüllü qeydiyyat imkanları nəzərdə tutulur. Əgər qeyri-rezidentin Azərbaycandakı istifadəçilərə təqdim etdiyi elektron xidmətlərdən əldə etdiyi illik gəlir 10 000 ABŞ dollarının manat ekvivalentini keçərsə, həmin şəxs 30 gün ərzində elektron qaydada vergi uçotuna durmalıdır.
Müəyyən edilmiş həddən aşağı dövriyyəsi olan şəxslər isə könüllü şəkildə qeydiyyatdan keçə biləcəklər.
Vergi uçotuna alınmış qeyri-rezidentlər üçün ƏDV öhdəliyi də müəyyən olunub. Belə şəxslər hər hesabat dövrü üzrə hesablanmış ƏDV-ni növbəti ayın sonunadək dövlət büdcəsinə ödəməlidirlər.
Hansı xidmətlər elektron ticarət hesab olunmayacaq?
Qanunvericilikdə elektron xidmət anlayışına da müəyyən aydınlıq gətirilib. Aşağıdakı fəaliyyət növləri artıq elektron ticarət çərçivəsində göstərilən xidmət hesab edilməyəcək:
- elektron poçt və digər interaktiv vasitələrlə təqdim edilən hüquq, maliyyə, mühasibat, mühəndislik və dizayn xidmətləri;
- internet üzərindən canlı formada keçirilən tədris və təlimlər;
- elm, mədəniyyət, idman və əyləncə tədbirləri üçün biletlərin onlayn satışı və sifarişi.
Dövlət qurumları ilə bağlı məlumat mübadiləsi genişləndirilir
Vergi Məcəlləsinə edilmiş əlavələrə əsasən, dövlət qurumları, dövlətə məxsus hüquqi şəxslər və publik hüquqi şəxslərlə bağlı məlumatların Maliyyə Nazirliyinə elektron qaydada ötürülməsi nəzərdə tutulur.
Bu məlumatlara həmin qurumların adı, VÖEN-i və bank hesabları daxil ediləcək. Eyni zamanda, belə qurumların bank hesabları barədə məlumatların vergi orqanına daxil olduğu tarixdən sonra 1 iş günü ərzində Maliyyə Nazirliyinə göndərilməsi tələb olunur.
WUF13 forumu ilə bağlı vergi güzəştləri tətbiq ediləcək
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının Azərbaycanda keçirilməsi ilə əlaqədar müəyyən vergi güzəştləri müəyyən olunub.
Belə ki, forum çərçivəsində fəaliyyət göstərən qeyri-rezident fiziki şəxslərin əldə etdikləri gəlirlər 1 sentyabr 2025-ci ildən etibarən 1 il müddətinə gəlir vergisindən azad ediləcək.
Həmçinin forumla bağlı qeyri-rezident hüquqi şəxslərə ödənilən royalti və xidmət gəlirləri də eyni müddət ərzində mənfəət vergisindən azad olunacaq.
ƏDV güzəştləri və yeni azadolmalar
Yeni dəyişikliklərə əsasən, nadir və kolleksiya dəyəri olan avtomobillərin idxalı üçün müəyyən ƏDV güzəştləri tətbiq edilir. Belə ki, bir şəxs təqvim ili ərzində yalnız 1 ədəd raritet avtomobili ƏDV ödəmədən idxal edə biləcək. Ümumi ölkə limiti isə 10 ədəd müəyyən olunub.
Eyni zamanda, Mədəniyyət Nazirliyinin təsdiqedici sənədi əsasında ölkəyə gətirilən incəsənət nümunələri, kolleksiya və əntiq əşyalar da ƏDV-dən azad ediləcək.
WUF13 forumu çərçivəsində görülən işlər, göstərilən xidmətlər və idxal edilən mallar üçün də müəyyən müddət ərzində ƏDV güzəştləri tətbiq olunacaq.
Raritet avtomobillər üçün aksiz və gömrük rüsumu güzəştləri
Dəyişikliklər yalnız ƏDV ilə məhdudlaşmır. Yeni qaydalara əsasən, Mədəniyyət Nazirliyinin təsdiqedici sənədi əsasında idxal olunan raritet avtomobillər aksiz vergisindən və gömrük rüsumundan da azad edilir.
Bu güzəşt hər şəxs üçün ildə maksimum 1 avtomobil, ölkə üzrə isə ümumilikdə 10 avtomobil üçün tətbiq ediləcək.
Qəbul edilən dəyişikliklər vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi, elektron ticarət fəaliyyətinin daha dəqiq tənzimlənməsi və müəyyən sahələr üzrə investisiya və beynəlxalq tədbirlərin təşviqi məqsədi daşıyır.
Xüsusilə qeyri-rezidentlərin elektron xidmət fəaliyyəti, dövlət qurumları üzrə məlumat mübadiləsi və ƏDV güzəştləri ilə bağlı yeniliklər həm biznes subyektləri, həm də hüquqi şəxslər üçün praktiki əhəmiyyət kəsb edir.
