Azərbaycan Respublikasında 2026-cı il yanvarın 1-dən etibarən bir sıra mühüm qanunvericilik dəyişiklikləri qüvvəyə minib. Bu dəyişikliklər dövlət büdcəsindən tutmuş vergi, sosial sığorta, gömrük, media, nəqliyyat və sahibkarlıq mühitinə qədər geniş sahələri əhatə edir. Aşağıda 2026-cı ilin ilk günündən tətbiq olunan əsas yenilikləri ümumiləşdirilmiş şəkildə təqdim edirik.
2026-cı il dövlət büdcəsi
Milli Məclisin 2025-ci il 9 dekabr tarixli qərarına əsasən:
- Büdcə gəlirləri: 38 milyard 609 milyon manat
- Büdcə xərcləri: 41 milyard 703,6 milyon manat
Bu göstəricilər sosial öhdəliklərin və dövlət investisiyalarının genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
Vergi Məcəlləsinə edilən əsas dəyişikliklər
Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliklər 45 maddə üzrə 145 istiqaməti əhatə edir və əsasən investisiya mühitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlib.
Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə vergi güzəştləri
2026-cı il yanvarın 1-dən etibarən Naxçıvanın rezidentləri üçün aşağıdakı güzəştlər 10 il müddətinə tətbiq ediləcək:
- Mənfəət (gəlir) vergisindən azadolma
- Əmlak və torpaq vergisindən azadolma
- Sadələşdirilmiş vergidən azadolma
- Dividend gəlirlərinin vergidən azad edilməsi
Bundan əlavə, sənaye parkları, texnologiyalar parkları və sənaye məhəllələrinin rezidentləri tərəfindən istehsal məqsədilə idxal olunan xammal, materiallar və avadanlıqlar ƏDV və gömrük rüsumlarından azad edilir.
Elektrik nəqliyyatı və avtomobillər üzrə dəyişikliklər
- Yalnız elektrik mühərriki ilə işləyən avtobusların idxalı və satışı (müəyyən şərtlərlə) 1 il müddətinə ƏDV-dən azad edilib.
- Hibrid və elektrik minik avtomobilləri üzrə ƏDV güzəştinin müddəti isə 2026-cı il yanvarın 1-də başa çatıb.
İctimai iaşə və tibb sahəsində vergi güzəştləri
- 2026–2028-ci illər ərzində ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin ƏDV azaldılmasından əldə etdiyi gəlirlər gəlir vergisindən azad edilir.
- Tibb müəssisələrində POS-terminal vasitəsilə aparılan nağdsız ödənişlər üzrə dövriyyənin 50%-i vergitutma bazasından çıxılır.
Media subyektləri üçün vergi azadolmaları
Media subyektlərinin (audiovizual media istisna olmaqla):
- Öz fəaliyyətlərindən və reklamlardan əldə etdikləri gəlirlər
- Dövlət tərəfindən verilən maddi yardımlar
2029-cu il yanvarın 1-dək gəlir vergisindən azad edilib. Eyni zamanda, media məhsullarının təqdim edilməsi də həmin tarixədək ƏDV-dən azaddır.
Sosial sığorta və tibbi sığorta üzrə yeniliklər
- Muzdlu işə aid olmayan fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər üçün sosial sığorta haqqı gəlirin 2%-i səviyyəsində müəyyən edilib.
- Qeyri-formal məşğulluqla məşğul olan şəxslər icbari tibbi sığorta haqqını özləri ödəyəcəklər.
Aksiz, gömrük və inzibati məsuliyyət dəyişiklikləri
- Bəzi tütün məmulatları üzrə aksiz dərəcələri əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb.
- Yük avtomobillərinin ehtiyat hissələrinin istehsal məqsədilə idxalı 7 il müddətinə gömrük rüsumundan azad edilib.
- 25 Vt və yuxarı gücə malik közərmə lampalarının idxalı və satışı üzrə inzibati cərimələr tətbiq olunur.
Sosial göstəricilər
2026-cı ildən yaşayış minimumu:
- Ölkə üzrə: 300 manat
- Əməkqabiliyyətli əhali üçün: 317 manat
- Pensiyaçılar üçün: 245 manat
- Uşaqlar üçün: 260 manat
Eyni zamanda ünvanlı sosial yardım üçün ehtiyac meyarı 300 manat müəyyən edilib.
Nəticə
2026-cı ildən qüvvəyə minən qanunvericilik dəyişiklikləri əsasən sahibkarlığın təşviqi, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması, sosial müdafiənin gücləndirilməsi və fiskal intizamın artırılması məqsədi daşıyır. Bu yeniliklərdən düzgün faydalanmaq üçün hüquqi və vergi məsələlərində peşəkar məsləhət almaq tövsiyə olunur.
