Qızıl yalnız zinət əşyası deyil, eyni zamanda maliyyə və hüquqi baxımdan dəyərli aktivdir. Satış, girov, miras bölgüsü, məhkəmə və ya sığorta proseslərində qızılın düzgün qiymətləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Qızılın qiymətləndirilməsində əsas meyarlar

Qızılın dəyəri bir neçə əsas göstəriciyə əsaslanır və bu göstəricilər birlikdə qiyməti formalaşdırır.

Çəki (qramla ölçü)

Qızılın çəkisi qiymətləndirmədə ilk və əsas faktordur. Çəki adətən qram ilə hesablanır və birbaşa qiymətə təsir edir.

Qızıl nə qədər ağırdırsa, ümumi dəyəri də bir o qədər yüksək olur.

Əyar (proba) nə deməkdir?

Əyar qızılın saflıq dərəcəsini göstərir. Ən çox rast gəlinən əyarlar bunlardır:

• 585 əyar – 58,5% saf qızıl
• 750 əyar – 75% saf qızıl
• 999 əyar – demək olar ki, tam saf qızıl

Əyar yüksəldikcə qızılın dəyəri də artır. Məsələn, 750 əyar qızıl 585 əyardan daha bahalı hesab olunur.

Bazar qiyməti necə müəyyən edilir?

Qızılın bazar qiyməti:

• beynəlxalq qızıl birjalarına,
• gündəlik valyuta məzənnələrinə,
• daxili bazardakı tələb və təklifə əsaslanır.

Bu qiymət günbəgün dəyişə bilər, ona görə də qiymətləndirmə həmişə cari tarixə əsasən aparılır.

Sadə nümunə ilə qızılın qiymətinin hesablanması

Tutaq ki:

• Qızılın çəkisi: 12 qram
• Əyarı: 585
• 1 qram saf qızılın bazar qiyməti: 110 AZN

Hesablama:

12 × 110 × 0.585 = 772 AZN

Bu, yalnız metalın dəyəridir. Zinət əşyalarında buna əlavə olaraq dizayn və ustalıq haqqı da əlavə edilə bilər.

Zinət əşyaları niyə daha baha ola bilər?

Zinət məmulatlarının qiyməti təkcə qızılın çəkisi ilə ölçülmür.

Qiymətə təsir edən əlavə amillər:

• Dizayn və əl işi
• Qiymətli daşlar (almaz, zümrüd və s.)
• Marka və istehsalçı
• Məmulatın vəziyyəti

Məsələn, eyni çəkidə iki üzükdən biri sadə, digəri isə almazlı və brend istehsalıdırsa, qiymət fərqi 2–3 dəfə ola bilər.

Antikvar qızılların qiymətləndirilməsi necə aparılır?

Antikvar qızıl məmulatlarında materialdan əlavə tarixi və mədəni dəyər əsas rol oynayır.

Antikvar qiymətləndirməsində baxılan məqamlar:

• Əşyanın yaşı və mənşəyi
• Nadirlik dərəcəsi
• Tarixi dövr və ustası
• Saxlanma vəziyyəti

Bəzən az çəkili, lakin tarixi dəyəri olan qızıl əşya sadə, ağır bir zinət əşyasından daha bahalı ola bilər.

Qızılın identifikasiyası niyə vacibdir?

Qiymətləndirmədən əvvəl qızılın orijinal olub-olmaması mütləq yoxlanılmalıdır.

Ən çox istifadə olunan üsullar:

• Əyar möhürlərinin yoxlanması
• Xüsusi cihazlarla test
• Kimyəvi analiz (turşu testi)
• Maqnit testi

Bu mərhələ saxta və ya qarışıq metallarla bağlı risklərin qarşısını alır.

Hüquqi risklər və diqqət edilməli məqamlar

Qızılın yanlış qiymətləndirilməsi aşağıdakı hallarda ciddi problemlər yarada bilər:

• Miras bölgüsü
• Girov və kredit münasibətləri
• Məhkəmə çəkişmələri
• Alqı-satqı müqavilələri

Sənədsiz və ya qeyri-peşəkar qiymətləndirmə hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər.

Qızılın qiymətləndirilməsi yalnız “neçə qramdır?” sualı ilə bitmir. Əyar, bazar qiyməti, dizayn, tarixi dəyər və hüquqi kontekst birlikdə nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə rəsmi və hüquqi məqsədlər üçün peşəkar yanaşma vacibdir.

📞 Hüquqi və peşəkar dəstək üçün müraciət edin

Qızıl, zinət və antikvar əşyaların:

• rəsmi qiymətləndirilməsi,
• hüquqi sənədləşməsi,
• məhkəmə və miras işlərində qorunması

üçün peşəkar hüquqi dəstəyə ehtiyacınız varsa, bizimlə əlaqə saxlayın.
Hüquqlarınızı və dəyərinizi düzgün qoruyuruq.