Mirasın bölüşdürülməsi prosesi təkcə ailədaxili razılaşma deyil, eyni zamanda ciddi hüquqi nəticələr doğuran bir mərhələdir. Xüsusilə mirasa daxil olan daşınmaz əmlakın bölgüsü zamanı əmlakın düzgün və obyektiv qiymətləndirilməsi tərəflər arasında ədalətin təmin olunmasında əsas rol oynayır. Bu yazıda miras əmlakın bölgüsü zamanı qiymətləndirmənin hüquqi əhəmiyyətini və mümkün riskləri ətraflı izah edirik.
Miras Əmlakın Bölgüsündə Qiymətləndirmə Nə Deməkdir?
Miras əmlakın qiymətləndirilməsi — mirasa daxil olan daşınmaz əmlakın (ev, mənzil, torpaq sahəsi və s.) mövcud bazar dəyərinin rəsmi qaydada müəyyən edilməsi prosesidir.
Bu qiymət:
- Miras paylarının hesablanması
- Ədalətli bölgünün aparılması
- Sonradan yarana biləcək mübahisələrin qarşısının alınması
üçün əsas hüquqi baza rolunu oynayır.
Qiymətləndirmənin Hüquqi Əhəmiyyəti
Miras Paylarının Düzgün Hesablanması
Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən, miras payları ya qanun üzrə, ya da vəsiyyət əsasında müəyyən edilir. Lakin hər iki halda payların real dəyər üzrə hesablanması üçün əmlakın bazar qiyməti mütləqdir.
Qiymətləndirmə aparılmadıqda:
- Bir varis faktiki olaraq daha az pay ala bilər
- Digər varis haqsız üstünlük qazana bilər
- Hüquqi mübahisələr qaçılmaz ola bilər
Mirasla Bağlı Mübahisələrin Qarşısının Alınması
Təcrübədə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri miras əmlakın subyektiv qiymətləndirilməsidir. Varislərdən birinin irəli sürdüyü şifahi və ya qeyri-rəsmi qiymət hüquqi qüvvəyə malik deyil.
Müstəqil qiymətləndirici rəyinin olması:
- Məhkəmə çəkişmələrinin qarşısını alır
- Sübut kimi qəbul edilir
- Prosesi sürətləndirir
Qiymətləndirməni Kim Aparmalıdır?
Müstəqil Qiymətləndirici Şirkətlərin Rolu
Miras əmlakın bölgüsü zamanı qiymətləndirmə sertifikatlı və müstəqil qiymətləndirici şirkətlər tərəfindən aparılmalıdır. Belə hesabatlar:
- Notariuslar
- Məhkəmələr
- Digər rəsmi qurumlar
tərəfindən hüquqi sənəd kimi qəbul olunur.
Qiymətləndirmə Hesabatının Hüquqi Qüvvəsi
Qiymətləndirmə hesabatı:
- Tarixli və imzalı olmalı
- Əmlakın texniki və hüquqi vəziyyətini əks etdirməli
- Bazar analizi əsasında hazırlanmalıdır
Bu sənəd olmadan aparılan bölgü sonradan etibarsız hesab edilə və ya yenidən baxıla bilər.
Miras Əmlakın Bölgüsündə Hüquqi Risklər
Qiymətləndirmə aparılmadıqda və ya düzgün aparılmadıqda aşağıdakı risklər yaranır:
- Miras bölgüsünün məhkəmə tərəfindən ləğvi
- Əlavə maliyyə və vaxt itkisi
- Ailə üzvləri arasında uzunmüddətli mübahisələr
Bu səbəbdən prosesin əvvəlindən hüquqi müşayiət və düzgün qiymətləndirmə son dərəcə vacibdir.
Miras əmlakın bölgüsü zamanı qiymətləndirmə sadəcə texniki prosedur deyil, birbaşa hüquqi nəticələr doğuran əsas mərhələdir. Düzgün aparılmayan qiymətləndirmə sonradan ciddi hüquqi problemlərə səbəb ola bilər.
📌 Əgər miras əmlakın bölgüsü, qiymətləndirmə və hüquqi sənədləşmə ilə bağlı peşəkar dəstəyə ehtiyacınız varsa, hüquqşünaslarımız sizə kömək etməyə hazırdır.
Bizimlə əlaqə saxlayın — miras məsələlərinizi hüquqi risklərsiz və şəffaf şəkildə həll edək.
