Məzuniyyət pulu hər bir işçinin qanunla təmin olunan hüququdur və düzgün hesablanması həm işçi, həm də işəgötürən üçün vacibdir. Bu məqalədə məzuniyyət pulunun hesablanma qaydası, istifadə olunan formul, orta əməkhaqqının müəyyən edilməsi və ən çox edilən səhvlərlə bağlı praktiki məlumatlar təqdim olunur.

Məzuniyyət Haqqı Hesablanmasının Hüquqi Əsası

Məzuniyyət vaxtı üçün əməkhaqqının ödənilməsi qaydası Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 140-cı maddəsi ilə tənzimlənir. Bu maddəyə görə, məzuniyyət müddəti üçün işçiyə verilən məbləğ onun orta əməkhaqqı əsasında müəyyən edilir.

Orta Əməkhaqqı Hansı Müddətə Görə Tapılır?

Orta əməkhaqqı, məzuniyyətin verildiyi aydan əvvəlki 12 təqvim ayının orta əməkhaqqına əsasən hesablanır.
12 tam təqvim ayı işləyənlər üçün: Bütün 12 ayın cəmlənmiş əməkhaqqı toplanır və 12-yə bölünür.
12 aydan az işləyənlər üçün: Orta əməkhaqqı faktiki işlədiyi tam təqvim aylarına əsasən müəyyən edilir.
Hüquqi Məlumat: Əgər işçi hər hansı bir səbəbdən (məsələn, uşağa qulluq məzuniyyəti) 12 aydan az işləyibsə və əməkhaqqı almayıbsa, hesablamalar fərqli yanaşma tələb edə bilər.

Hesablamaya Daxil Edilən və Edilməyən Ödənişlər

Məzuniyyət pulu hesablanarkən işçinin aldığı bütün müntəzəm ödənişlər nəzərə alınır. Orta əməkhaqqının hesablanması üçün nəzərə alınan ödənişlərə aşağıdakılar daxildir:
1.Əsas əməkhaqqı (vəzifə maaşı/tarif dərəcəsi);
2.Əlavə iş vaxtına görə ödənişlər (overtaym);
3.Əmək şəraitinə görə əlavələr (ağırlıq, zərərlilik və s.);
4.Müntəzəm mükafatlar və əlavələr.

Hansı Ödənişlər Hesablamaya Daxil Edilmir?

Aşağıdakı ödənişlər məzuniyyət pulunun hesablanması zamanı nəzərə alınmır:
1.Sosial xarakterli ödənişlər (birdəfəlik müavinətlər, birdəfəlik mükafatlar, maddi yardım);
2.Əmək Məcəlləsinin 179-cu maddəsində nəzərdə tutulan kompensasiya xarakterli ödənişlər.
Tövsiyə: Əmək mübahisələrinin əsas səbəblərindən biri məhz bu ödənişlərin düzgün diferensiallaşdırılmamasıdır. İşəgötürənlər və işçilər mütləq bu incəliklərə diqqət yetirməlidirlər.

Orta əməkhaqqı necə hesablanır?

Məzuniyyət pulu hesablanarkən əsas baza son 12 təqvim ayında işçiyə ödənilmiş bütün əməkhaqları əsasında müəyyən edilən orta əməkhaqqıdır.

Orta əməkhaqqının hesablanma formulu

Orta günlük əməkhaqqı = Son 12 ayda ödənilmiş ümumi məbləğ / 12 / 30.4
30.4 – bir ayın orta təqvim günlərinin sayıdır.

Məzuniyyət günlərinin sayı necə müəyyən olunur?

Əsas illik məzuniyyət müddəti işçinin fəaliyyət sahəsinə görə dəyişir:
Standart işçilər üçün – 21 gün
Dövlət qulluqçuları üçün – 30 gün
Xüsusi şərtlər altında işləyənlər üçün – 30–42 gün
Təcrübəsi çox olan işçilərə əlavə günlər

Məzuniyyət pulu necə hesablanır? (Addım-addım)

Aşağıdakı addımlar ən doğru hesablamanı təmin edir:

1. Orta aylıq əməkhaqqının müəyyən edilməsi - 12 ayda ödənilmiş bütün rəsmi əməkhaqqıları toplayın.

2. Orta günlük əməkhaqqının tapılması - Yuxarıdakı formula ilə orta günlük məbləği hesablayın.
3. Məzuniyyət günlərinin sayı ilə vurun - Orta günlük əməkhaqqı × məzuniyyət günlərinin sayı = məzuniyyət pulu

 Real nümunə ilə məzuniyyət pulu hesablanması (Nümunə)

12 ayda ödənilmiş ümumi əməkhaqqı: 12,000 AZN
Orta günlük əməkhaqqı: 12,000 / 12 / 30.4 ≈ 32.89 AZN
Məzuniyyət günləri: 21 gün
Məzuniyyət pulu = 32.89 × 21 = 690.69 AZN

Məzuniyyət pulu ilə bağlı ən çox rast gəlinən səhvlər

Bonusların və mükafatların hesablamaya düzgün daxil edilməməsi
Sosial məzuniyyət ilə əsas məzuniyyətin qarışdırılması
Sınaq müddəti bitməmiş işçinin məzuniyyət hüququnun səhv dəyərləndirilməsi
Fərdi əmək müqaviləsində göstərilən xüsusi şərtlərin nəzərə alınmaması

Nə zaman hüquqi yardıma ehtiyac yaranır?

Aşağıdakı hallarda peşəkar hüquqi dəstək almaq tövsiyə olunur:
1.Məzuniyyət pulu az hesablanıbsa
2.İşəgötürən məzuniyyət hüququnu təmin etmirsə
3.Ödəniş gecikdirilirsə
4.Mübahisələr yaranıbsa və hüquqi prosedur tələb olunursa